Certificaat Nederlandse Jeugdprijs Natuur 1999.

Jeugdproject / natuur / landelijke finale

Het Gouwebos

Een concreet verbeterplan voor het bos tussen Waddinxveen en Boskoop. Wat begon met dagelijkse observaties groeide uit tot een landelijke finale in de Tweede Kamer en een tweede prijs bij de Nederlandse Jeugdprijs 1999.

De case in 30 seconden

Het Gouwebos

Probleem
Een concreet verbeterplan voor het bos tussen Waddinxveen en Boskoop. Wat begon met dagelijkse observaties groeide uit tot een landelijke finale in de Tweede Kamer en een tweede prijs bij de Nederlandse Jeugdprijs 1999.
Oplossing
Een eigen verbeterplan voor het Gouwebos groeide uit tot een landelijke finale en een tweede prijs bij de Nederlandse Jeugdprijs 1999.
Rol en focus
Natuur, initiatief
Status
Erkende jeugdcase
Resultaat
Plan, finale, tweede prijs
Periodeca. 1997-1999
DomeinNatuur & leefomgeving
RolInitiatiefnemer / projectmaker
ResultaatLandelijke finale / 2e prijs

Kernverhaal

Een dagelijkse fietsroute werd een ontwerpvraag

Als leerling van het A.O.C. Groen College fietste ik dagelijks door het Gouwebos. Ik zag hoe brommers over de paden reden, honden losliepen, speelvelden weinig uitnodigden en de strakke beplanting het bos minder natuurlijk liet aanvoelen. Tegelijk bestond er onrust over woningbouw en een mogelijke rondweg door het gebied.

Via Code Name Future, een onderdeel van de Nederlandse Jeugdprijs, maakte ik daar met een paar vrienden een project van. Niet alleen een pleidooi om het bos te behouden, maar een uitgewerkt voorstel om natuur, recreatie en veiligheid beter met elkaar te verbinden.

Het gebied van boven

Een groen eiland tussen twee woonplaatsen

Van boven wordt zichtbaar waarom spoor, water, woonranden en open polder allemaal onderdeel werden van één ontwerpvraag.

Luchtfoto van het Gouwebos tussen Waddinxveen en Boskoop, met de spoorlijn door het midden en de Voorofsche Polder aan de oostzijde. Gouwebos / luchtfoto 2025
Het Gouwebos tussen Waddinxveen en Boskoop.

De spoorlijn verdeelt het gebied visueel in twee delen; aan de oostzijde ligt het open veenweidelandschap van de Voorofsche Polder.

Bron: Samenwerkingsverband Beeldmateriaal via PDOK, Luchtfoto 2025 Ortho 25 cm RGB, CC BY 4.0. Uitsnede voor dit portfolio.

Persoonlijke terugblik

Ondernemend, lang voordat ik het zo noemde

Het Gouwebos stond niet op zichzelf. Het sloot aan op een manier van werken die al op de basisschool begon en die ik nog steeds herken in hoe ik projecten aanpak.

De houding achter het project

Nieuwsgierigheid zichtbaar maken

Voor spreekbeurten over onder meer de F-14 Tomcat en treinen verzamelde ik niet alleen boeken en foto's in de bibliotheek. Ik maakte collages, zocht mensen uit de praktijk op en vroeg bij de NS zelfs of ik voorin een trein mocht meekijken en vragen mocht stellen.

Diezelfde gedrevenheid nam ik als veertienjarige mee naar het A.O.C. Groen College: niet wachten tot alle middelen er waren, maar bedenken wat nodig was en vervolgens op pad gaan om het mogelijk te maken.

01

Een maquette als middelpunt

Ik bedacht een miniatuurversie van het Gouwebos, met het spoor, water, bomen en groen als tastbare basis voor het verhaal.

02

Lokale sponsors benaderen

Met weinig eigen budget stapte ik winkels en bedrijven binnen. Een modelbouwwinkel hielp met materiaal, andere ondernemers met verf, een grote plaat, drukwerk, een T-shirt of een gegraveerd sponsorbord.

03

Bouwen waar ruimte was

Een bevriende boer stelde een container beschikbaar als werkplek. Een oude modeltrein van zolder kreeg een plek in de maquette; de grote onderplaat bracht ik zelf door Waddinxveen naar de bouwlocatie.

04

Alles werd één presentatie

Maquette, posters, flyers, interviews, T-shirt en later een cd-rom vormden samen een opvallend en samenhangend verhaal voor jury, pers en publiek.

Wat toen vooral enthousiasme en lef was, herken ik nu als mijn vaste manier van werken: een uitdaging onderzoeken, mensen meenemen, middelen organiseren en losse onderdelen tot een overtuigend geheel maken.

Projectverloop

Van observatie naar een landelijk podium

De teruggevonden kranten maken het traject opnieuw zichtbaar: onderzoeken, voorstellen ontwerpen, presenteren, doorzetten en uiteindelijk erkenning krijgen.

  1. Start vanuit school

    Een folder van Code Name Future bracht de Nederlandse Jeugdprijs onder de aandacht. Het thema werd: beter milieu en natuur dicht bij huis.

  2. Het plan wordt publiek

    Het Weekblad voor Waddinxveen beschrijft het project, de dagelijkse route door het bos en de eerste concrete voorstellen.

  3. Landelijke finale

    In de hal van de Tweede Kamer in Den Haag werden ruim veertig jeugdprojecten gepresenteerd. Het Gouwebos deed mee in de categorie Natuur.

  4. Tweede prijs bevestigd

    Hart van Holland corrigeert een eerdere uitslag: Het Gouwebos won de tweede prijs en een cheque van 300 gulden.

Het voorstel

Geen losse droom, maar een pakket ingrepen

De voorstellen combineerden biodiversiteit, toegankelijkheid, recreatie en veiligheid - op de schaal van een echt gebied.

Natuur

Meer variatie

Hooglanders laten grazen, meer paddenpoelen en paddenstoelen, een vogelobservatiehut en minder strak aangeplante bomen.

Gebruik

Rustige routes

Hondenuitlaatplaatsen, duidelijke plattegronden en schuilhutjes die bezoekers door het bos helpen zonder kwetsbare plekken te verstoren.

Veiligheid

Minder overlast

Betere verlichting, controle op brommers en scooters en dichtere begroeiing langs het spoor om treingeluid te dempen.

Behoud

Natuur vóór verharding

Een alternatief voor woningbouw of een rondweg door het bos, samengevat in de presentatievraag: “Wat noemt u natuurlijk?”

Certificaat

Jeugdprijs Natuur 1999

Het bewaarde certificaat en de later teruggevonden kranten vullen elkaar aan: categorie Natuur, landelijke finale, tweede prijs en een concreet vervolgplan.

Certificaat Nederlandse Jeugdprijs Natuur 1999 voor Het Gouwebos.
Nederlandse JeugdprijsHet originele certificaat voor de categorie Natuur, bewaard sinds 1999.

Waarom dit telt

Van prijzengeld naar een vervolgstap

Volgens Hart van Holland was het plan om met de cheque van 300 gulden activiteiten te organiseren, meer middelen op te halen en het voorstel bij burgemeester en wethouders toe te lichten.

Teruggevonden archief

Vier publicaties reconstrueren het verhaal

De scans komen uit het digitale krantenarchief van Streekarchief Midden-Holland. Open een kaart voor de originele pagina in de archiefviewer.

Bronnen: Streekarchief Midden-Holland, Weekblad voor Waddinxveen en Hart van Holland, 1999. De scans zijn hier als bronverwijzing en historische context opgenomen.

Onderzoek

Kijken vóór bedenken

De voorstellen kwamen voort uit dagelijks gebruik, waargenomen overlast en kennis van het gebied.

Concept

Een systeem van ingrepen

Natuur, recreatie, veiligheid en geluid werden niet los behandeld, maar als één samenhangende leefomgeving.

Communicatie

Het idee overdraagbaar maken

Interviews, een contrasterende poster, een cd-rom en een presentatie maakten het voorstel begrijpelijk voor jury en publiek.

Doorzettingsvermogen

Na afwijzing alsnog finalist

Een eerste teleurstelling werd gevolgd door een sterkere presentatie, een landelijke finale en een tweede prijs.

Veldobservatie Conceptontwikkeling Natuur & leefomgeving Presentatie Stakeholderdenken Doorzettingsvermogen

Volgende cases

Van leefomgeving naar ontwerp

De lijn loopt verder in projecten waarin observatie, concept, communicatie en uitvoering opnieuw samenkomen.